منوی اصلی

ناترازی مزمن منابع و مصارف در این سازمان، به‌رغم هشدارهای مکرّر کارشناسان، تا کنون با برنامه‌ای جدّی و پایدار از سوی دولت مواجه نشده است. دریافت ۶۰ درصد منابع درآمدی تأمین اجتماعی در دهه آخر هر ماه، گویای شرایط وخیم نقدینگی در این صندوق است. از سوی دیگر، دولت نیز با عدم تسویه بدهی‌های کلان خود، عملاً یکی از عوامل اصلی این بحران شده است. صندوقی که قرار بود پناهگاه کارگران بازنشسته باشد، امروز خود نیازمند نجات است.

اما آنچه در این میان مغفول مانده، کرامت و معیشت بازنشستگان تأمین اجتماعی است. مستمری‌هایی که پرداخت می‌شوند، حتی پاسخ‌گوی حداقل هزینه‌های زندگی آنان نیست. بازنشستگانی که عمر خود را صرف توسعه و تولید در این کشور کرده‌اند، امروز در تأمین اجاره‌خانه، دارو، درمان، و ساده‌ترین مایحتاج زندگی ناتوانند. آن‌ها نه تنها از پوشش بیمه تکمیلی مناسبی برخوردار نیستند، بلکه باید برای دریافت خدمات درمانی حداقلی، بار دیگر به سیستم اداری سنگین جاری در کشور مراجعه کنند. بیمه‌هایی نظیر آتیه‌سازان حافظ، ملت و دانا، در عمل توان پاسخ‌گویی به نیازهای این قشر را ندارند.

مسئولان، به‌ویژه در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، هنوز پاسخی روشن به این بحران‌ها نداده‌اند. در شرایطی که تورم افسارگسیخته ادامه دارد، حتی پرداخت ما‌به‌التفاوت افزایش حقوق بازنشستگان در سال جاری نیز به تعویق افتاده است. از طرف دیگر، افزایش سن بازنشستگی بدون آماده‌سازی زیرساخت‌های اقتصادی و رفاهی، نه تنها کمکی به حلّ بحران نمی‌کند، بلکه تنش‌های جدیدی را در جامعه ایجاد خواهد کرد.

بازنشستگان، دیوار کوتاه جامعه نیستند. نگاه به آن‌ها نه از سر ترحّم، بلکه باید از منظر احترام به حقوق انسانی و اجتماعی‌شان باشد. دولت موظف است در کوتاه‌ترین زمان ممکن: بدهی خود به صندوق تأمین اجتماعی را تسویه کند؛ سازوکار پرداخت منظم و کافی مستمری‌ها را تضمین نماید؛ بیمه‌های تکمیلی را به‌گونه‌ای بازطراحی کند که پاسخ‌گوی نیازهای واقعی سالمندان باشد؛ و نهایتاً، هرگونه تصمیم‌گیری در خصوص قوانین بازنشستگی را با شفافیت و مشارکت مستقیم ذی‌نفعان انجام دهد.

سرنوشت صندوق‌های بازنشستگی، تنها مسئله بازنشستگان نیست؛ بلکه مسئله‌ی آینده اقتصاد کشور است. امروز، بی‌تفاوتی به وضعیت بازنشستگان، فردا به بحران اعتماد عمومی، نارضایتی اجتماعی و در نهایت ناپایداری اقتصادی خواهد انجامید. فراموش نکنیم هر جامعه‌ای را می‌توان از نوع برخوردش با سالمندان قضاوت کرد.

به قلم: رسول سعیدی زاده